Social media en de regie op het schoolplein
Social media worden steeds belangrijker, maar toch zie ik nog veel organisaties worstelen: wat moeten we er mee? Zolang die vraag nog niet goed is beantwoord, kiezen velen voor de negeren-strategie. Niets doen lijkt het minst gevaarlijk. Maar is dat wel zo?
Ik vind het typisch strenge-schoolmeester-gedrag. Je kent hem wel. Die strenge meester die altijd met harde hand zorgde voor orde in z’n klas. In al z’n communicatie was hij uitermate formeel. Je moest hem respectvol met ‘u’ benaderen en in alles had hij de regie. Het zag er allemaal strak uit, maar op het schoolplein gold een ander verhaal. Achter de rug van de meester kon je uitgebreid met vriendjes mopperen en schelden. Hoe streng hij was. Wat hij nu weer niet had begrepen. Waar hij onredelijk was geweest. De meester zelf kreeg die gesprekken nooit te horen. Hij leefde in de illusie van een zelfgeschapen respect dat niet verder ging dan de muren van z’n eigen klaslokaal.
Helaas geldt voor veel organisaties hetzelfde. Ze hebben de regie op communicatie met hun klanten, die uitermate formeel verloopt. Maar ook hier geldt: het ziet er strak uit, maar op het plein, waar klanten elkaar ontmoeten en met elkaar praten hoor je een heel ander verhaal. Over wat de organisatie niet goed heeft begrepen, of waar het bedrijf onredelijk is geweest. Sinds een aantal jaren zorgen social media en internet voor een revolutie op ons pleintje.
We praten niet alleen meer met het kleine kringetje van eigen vrienden. Plots kan de hele wereld meeluisteren naar onze gesprekken. De dialoog ligt op straat. Ook over strenge-schoolmeester-organisaties die zo graag zelf de regie willen voeren. We vertellen uitgebreid aan de hele wereld over slechte (en goede!) ervaringen met organisaties, over producten die uitvallen (of die uberhip zijn!) of over medewerkers die ons afblaffen (of waanzinnig goed hebben geholpen).
Beginnen met social media? Zet je klant centraal
Met de volgende tips ga je als organisatie wel slim met social media om:
- Begin klein. Kondig niet direct in de pers aan dat ook jouw organisatie start met een webcare team. Begin met luisteren, volgen én rapporteren. Volg systematisch gedurende een aantal weken wat er over jouw organisatie wordt gezegd. Leer de pleintjes kennen waar het gesprek over jou plaatsvindt. En: rapporteer! Vertel de rest van je organisatie wat er buiten gebeurt en zorg ervoor dat zulke rapportages routine worden in je bedrijfsvoering.
- Kijk bij anderen. Kijk rond binnen en buiten je branche wat anderen doen. Hoe zijn anderen gestart? Wat waren hun grootste hobbels en wat zorgde voor een stroomversnelling.
- Houd de regie. Wacht niet totdat jou een Youp-gate overkomt. Als je pas leert zwemmen wanneer je in het diepe beland, ben je te laat. Doe alvast ervaring op en zorg dat je weet hoe social media werken als je het echt nodig hebt.
- Zoek je doelgroep. Kijk niet alleen naar wat jouw branche doet, maar kijk vooral wat jouw doelgroep doet. Werk je met ouderen, kijk dan eens hoe een patience-website met deze doelgroep communiceert of wat Libelle doet. Denk niet vanuit je branche of vak, maar vanuit je klant. Wie is jouw klant en op welke online pleintjes is hij al te vinden?
- Vraag het je klant. Wil je precies weten waar je klanten online bezig zijn of wat ze van jou verwachten? Met een razendsnelle survey heb je dat zo uitgevonden en weet je precies wat past bij jouw organisatie. Deze glazenwasser helpt je graag om hier scherp zicht op te krijgen!
- Geniet ervan. Social media bieden uitgelezen kansen. Niet alleen om klagers op te sporen, maar ook om je fans te ontmoeten. Promoters die je helpen met ontwikkelen van nieuwe produkten of een geweldige campagne voor je opzetten. Kijk niet alleen met je zwarte bril, maar zet ook de roze bril op en zorg ervoor dat jij de kansen pakt die er zijn.
Zorg ervoor dat jouw organisatie stopt met het strenge-schoolmeester-gedrag en krampachtig de regie wil houden op iets wat niet te regisseren valt. Wordt in plaats daarvan de nieuwsgierige leerling. Kijk wat er om je heen gebeurt met een open blik. Luister naar je klant en zet het gesprek van je klant centraal, in plaats van jezelf. Zo leer je razendsnel hoe sociale media ook in jouw organisatie een grote rol kunnen spelen. Daar heb je geen jarenlange studie of vervelende schoolmeesters voor nodig!
Heb jij een cabaretier nodig om voor je klant te kiezen?
Het was de afgelopen week volop in het nieuws: de column en actie van Youp van ’t Hek tegen T-Mobile en alle andere bedrijven met een tranentrekkende helpdesk. Het is natuurlijk erg makkelijk om als bekende Nederlander ’ten strijde’ te trekken tegen zulk onrecht. Aan de andere kant is het een nobel streven: zelf iets proberen te doen aan een ergernis van veel mensen. T-Mobile heeft inmiddels het boetekleed aangetrokken en beterschap beloofd. Het is natuurlijk wel jammer dat er een cabaretier nodig is voordat ze hun klanten goed van dienst zijn.
Is daarmee alles afgedaan? Wat mij betreft niet. Ik vind de illustratie van Fokke en Sukke helemaal raak. Organisaties zien hun helpdesk als kostenpost en werken met zo weinig mogelijk en goedkoop personeel. Want laten we eerlijk zijn: een slechte klantenservice is gewoon een keus. Een keus voor zo efficiënt mogelijk werken. Een keus om lastige problemen nooit echt op te lossen en daar niet genoeg slimme mensen voor vrij te maken.
Natuurlijk kan het ook anders, zo laat bijvoorbeeld XS4ALL zien. Het is niet voor niets dat zij al jarenlang hoog scoren in consumentenonderzoeken. Zij hebben gekozen voor een helpdesk met vaste mensen, slim personeel dat van wanten weet en je probleem echt kan oplossen. Ook bij veel organisaties in de Verenigde Staten is de klantenservice beter dan wij gewend zijn. Het kan dus best.
Goede klantenservice is eenvoudig. Mits je de keus durft te maken om je klant écht van dienst te zijn. Het is jammer dat er nog zoveel organisaties zijn die die keus niet hebben gemaakt. Als de actie van deze week daar wat in kan veranderen is er een wereld gewonnen. Dan zal ik écht om Youp kunnen lachen.
Niet gekozen is altijd mis
Het leven zit vol keuzes: single of samen, carriere, kinderen, loondienst of zelfstandig aan de slag. Een onmogelijk project accepteren van een klant of het lef hebben om een alternatieve aanpak te suggereren. Hoe kies je wat het goede is? Wat mij opvalt, is dat de grootste problemen vaak ontstaan doordat mensen niét kiezen. Nog even niet kiezen voor het zelfstandig ondernemerschap, maar doorsukkelen in een baan die leidt tot een burn out. Nog even niet kiezen voor die wereldreis, om er drie jaar en twee kleine kinderen later achter te komen dat er geen keus meer is.
Ik zie het te vaak: niet kiezen is ook een keus! Sterker nog: stel je de keus nog even uit, dan ben je vaak bezig met reactief kiezen. Je laat een keuzemoment voorbij gaan, om er later achter te komen dat je voor een voldongen feit wordt gesteld. Je zit met een burn out thuis, of met twee kleine kinderen zonder die wereldreis.
Het kan ook anders. Durf je wel te kiezen, dan neem je het heft in eigen handen. Je laat het je niet meer overkomen, kiest niet meer reactief. Je gaat pro-actief kiezen en staat aan het roer van je levensbootje staan. Dat is niet makkelijk. Elke keus sluit alternatieven uit en heeft gevolgen. Zijn dat wel de gevolgen die je wilt? Dat weet je vaak niet. Maar besef: niet kiezen is ook een keus. Vaak zal de toekomst uitwijzen dat reactief kiezen niet de beste strategie was.
Wil je echt klantgericht werken, dan zul je moeten kiezen. Je laat het niet langer op je afkomen, maar kiest voor een uitstekende dienstverlening aan je klant. Een keus die vaak niet makkelijk is. Maar wel nodig. Kies je niet? Dan kiest je klant. En die keus is heel simpel: een andere aanbieder is zo gevonden. Dan sta jij voor een voldongen feit en een vertrokken klant. Niet gekozen is altijd mis. Vooral als het om je klant gaat.
Recessie of professie?
Op zaterdagavond zit ik met drie goede vrienden te borrelen. Het gesprek komt al snel op de recessie en hoe dat ons werk verandert. Kees vertelt dat z’n bedrijf nog redelijk goed draait, maar de omzet onder druk komt. “Vorige week kregen we een aanvraag van een klant voor een organisatie-doorlichting. Wij hebben veel ervaring met zulke trajecten en doen dat in een maand of drie. Maar deze klant wil dat ik het in vijf weken doe!” Hoe moet je daar als professional mee omgaan? Accepteer je zo’n project vanwege de druk op je omzet, omdat er anders een andere partij aan de slag gaat bij deze klant?
Kees vertelt dat de klant met een onmogelijke vraag komt. Hij zou wel zo’n traject versneld kunnen doen, maar dan zijn er veel voorwaarden. De klant zou zelf razendsnel input moeten geven, terwijl dat in de praktijk nooit lukt, zo is z’n ervaring. Ook zou hij wellicht een verkorte doorlichting kunnen doen, met een supergoed team van eigen mensen. Maar de klant wil juist dat hij met zíjn mensen werkt. We concluderen dat slechte projecten altijd vervelend zijn. Die kunnen je nog jarenlang achtervolgen. Dit project lijkt gedoemd om te mislukken. Er is dus grote kans op een slepend traject, geïrriteerde medewerkers en een klant die niet tevreden is over het uiteindelijke resultaat.
In zo’n situatie kun je op verschillende manieren reageren:
- Je gaat akkoord met de vraag van de klant en geeft later in het project aan wat er niet kan. Resultaat: een slecht project met een teleurgestelde klant, waar je nog lang last van hebt.
- Je vertelt de klant dat jij geen kans ziet om dit project op een goede manier te doen. Resultaat: geen klant, maar in elk geval ook geen slecht project.
- Je vertelt je klant dat je graag dit uitdagende traject op wilt pakken, maar dat je daarbij een aantal randvoorwaarden goed wilt regelen (een eigen team, een doorlichting op globaal niveau). Resultaat: je klant krijgt helder waar de knelpunten zitten en snapt dat jij een professioneel resultaat wilt bieden. Of hij daadwerkelijk voor je kiest is aan hem, maar jij hebt professioneel gewerkt.
De vraag is: waar kies jij voor in zo’n situatie? Stel je de recessie voorop en kies je voor je omzet? Of stel je je professie voorop en wil je een goed resultaat neerzetten? Juist onder druk, in een lastige situatie, wordt duidelijk wat de echte professionals zijn. Durf jij je klant écht centraal te stellen en te kiezen voor een professioneel resultaat?
Zo wordt jouw klant blij van je uurtarief
In mijn vorig leven bij een groot telecombedrijf was ik regelmatig verantwoordelijk voor het inkopen van consultancy. De afdeling Purchasing schoof dan aan tafel en hielp me om een strak contract uit te onderhandelen. Een belangrijk onderdeel daarbij was het uurtarief. Dat moest zo laag mogelijk zijn. Bovendien was het belangrijk dat van een project goed werd onderbouwd hoe de uren werden opgebouwd tot een totaalprijs. Zodra een project startte en ik facturen kreeg werd het lastig: hoe kon ik controleren wat er echt was gewerkt? Ik moest hier voor tekenen, maar het gaf me een wrevelig gevoel.
Nu ik een aantal jaren zelfstandig ben, ga ik steeds anders aankijken tegen m’n tarief. Zo merk ik dat het veel klanten helemaal niet boeit wat voor uurtarief ik reken, of hoeveel uren ik aan een project werk. Als het project maar het goede resultaat oplevert. Daar gaat het uiteindelijk om. Mijn klanten willen graag vooraf weten waar ze aan toe zijn. Een vaste prijs met een duidelijke uitleg van wat ze daarvoor krijgen is echter ruim voldoende.
Ik heb geleerd om een aantal magische ingrediënten op te nemen in m’n tarief:
Geen gezeur bij meerwerk
Natuurlijk vertellen klanten me vooraf dat er écht geen meerwerk nodig is, maar achteraf zijn ze maar wat blij dat ze nog regelmatig contact mogen opnemen over vragen of nieuwe ideeën die ze willen toetsen. Meerwerk is dus altijd onderdeel van m’n tarief. Het is voor klanten een verademing dat ze na je project vrijblijvend contact kunnen opnemen om eens te sparren of ideeën uit te wisselen. Een project eindigt niet bij de oplevering van wat de klant vroeg. Vaak begint het daarna pas en juist dan wil je er nog voor je klant zijn.
Inspiratie
Het gaat niet alleen om een project goed doen, het gaat juist om dat beetje extra inspiratie. Dat ene inzicht waarmee een unieke marketingcampagne kan worden opgezet, of waarmee zij hun eigen klanten verbazen. In m’n projecten moet ik dus zoveel mogelijk inspiratie voor m’n klant leveren. Hoeveel tijd me dat kost, dat doet er voor de klant helemaal niet toe. Ik moet sturen op ideeën en inspiratie en niet op tijd. Als je lef hebt, neem je inspiratie vooraf in je contracten op: Ik lever je drie goede ideeën waar je direct mee aan de slag kunt.
Fun
Hoewel contracten uiterst zakelijk zijn, gaat het in projecten ook om het plezier dat je samen hebt. Plezier in nieuwe diensten die je samen ontwikkelt, of processen die je verbetert. Heb je daar samen lol in, dan raken projecten in een stroomversnelling en komt er van alles op gang. Voor m’n klanten is het daarom belangrijk dat ik in m’n uurtarief voldoende fun opneem, alleen dan wordt ons project een succes. Vaak is dit overigens eenvoudig in de praktijk te brengen. Een lekkere cappuccino bij die hippe koffietent in de straat of een goede lunch aan het strand om een projectplan te maken doet wonderen.
Discussies over uurtarieven gaan hier helemaal aan voorbij. Daarbij is geen oog voor gratis extraatjes, inspiratie of fun. Eigenlijk zouden juist dit soort elementen integraal onderdeel van een contract moeten zijn: “Ik wil dat je project X voor ons doet en daarbij minimaal drie vernieuwende ideeën oplevert waarvan we er twee binnen een jaar kunnen realiseren.” Wat zou het inspirerend zijn om met een Purchasing-afdeling over zulke doelstellingen te onderhandelen. Bovendien zou het enorm helpen om je project op koers te houden. Je maakt je niet langer zorgen dat je teveel uren besteedt, maar vraagt je af of je wel voldoende inspiratie aan je klant hebt geboden. Dat is uiteindelijk waar het om draait.
Er zijn veel innovaties ontstaan door bestaande businessmodellen of tarieven om te gooien. Denk bijvoorbeeld aan Ditzo met de pre-paid pechhulp.Voor mijn telecombedrijf waren andere prijsmodellen een brug te ver bij het inhuren van adviseurs. Maar hoe zit dat bij jouw organisatie? Ook binnen organisaties heb je interne klanten of Service Level Agreements. Dan is dit ook toepasbaar. Wat willen jouw klanten echt van je? En hoe zou je dat in je tarieven of offerte kunnen opnemen? Ga op zoek naar de magische ingrediënten, om ook van jouw samenwerking met je klant een succes te maken!
Durf jij het verschil te maken?
Je kunt je leven besteden in de schijnwerpers van de show-business. Je kunt je leven ook besteden binnen de grijze muren van je kantoortuin. Op beide plekken kun je ongelukkig zijn, maar op beide plekken kun je ook ongelofelijke lol hebben en mooie vriendschappen sluiten.
Waar het om gaat, is dat je leven betekenis heeft. Voor mij betekent dat: wat toevoegen aan het leven van andere mensen, zoals m’n klanten, terwijl ik er zelf lol aan heb en een lekkere boterham mee verdien. Voor jou kan dat betekenen: stoppen met de focus op kostenbesparingen en gaan kijken hoe je echte waarde kunt toevoegen en hoe organisatie veel meer voor je klanten kan betekenen. Het leven is kort. Durf het verschil te maken. Durf van waarde te zijn voor je klant.
Voor meer van dit soort eigenwijze inspiratie kun je kijken op de blog van m’n goeroe Hugh MacLeod.
Zoeken op deze website
Meest gelezen artikelen
- Ben jij hoogbegaafd of bijzonder begaafd?
- Ben jij hoogbegaafd en overweeg je een eigen bedrijf? Dit wil je weten om te starten als zzp’er
- Wat is een business coach?
- Wat doet een business coach?
- Wat kost een business coach?
- Geen geld voor een business coach? Doe dan dit…
- Business coaching voor hoogbegaafden: waarom is dat anders?
- Wat zijn de beste ochtend routines voor zzp-ers en ondernemers?
- Hoe kun je geld verdienen, als je veel verschillende dingen leuk vindt?
- Zo werkt de bullet journal voor professionals
- Hoe Jolanda haar praktijk veranderde van uurtje-factuurtje naar werken met programma’s
- Content-kalender voor je sociale media: doorbraak of drama?
- Van hard naar zacht werken: zo doe je dat
- De grote nadelen van Facebook, die veel zzp-ers niet kennen




