Business coach tips – Voor ZZP en ondernemer

Waarom jij geen zelfstandig ondernemer moet worden

Vlak na m’n vakantie gaat de telefoon. Het is Marcel, een collega uit een vorige baan. Hij wil eens bijpraten en advies, omdat hij overweegt om ook zelfstandig ondernemer te worden. “Ik zit altijd vol ideeën en plannen, als ondernemer kan ik me daar helemaal op storten. Bovendien heb ik een hekel aan al die lange vergaderingen en de overlegcultuur. Ik wil graag korte lijnen, snelheid maken en mooie producten voor klanten neerzetten.”

“Hoe gaat het met je huidige baan?” vraag ik hem. “Op zich prima, maar ik snak naar meer uitdaging, ik wil echt zelf iets neerzetten”, zo vertelt hij. Marcel is niet de enige met deze plannen. Regelmatig krijg ik vragen van mensen in loondienst over het ondernemerschap. Veel jonge professionals zien volop kansen om met hun kennis een eigen bedrijf te starten. Veel meer dan een laptop, mobiele telefoon, vakmanschap en een zakelijk instinct is niet nodig. De stap naar ondernemerschap is kleiner dan ooit. Toch kan het ook goed zijn om de stap naar zelfstandig ondernemerschap niet te zetten. Lees het hele artikel

De andere kant van de heuvel

Langzaam draaien m’n pedalen in het rond. Ik voel de brandende zon in m’n rug prikken en zie de weg voor me omhoog lopen. Steeds verder omhoog. Aan m’n rechterhand zie ik de vallei, met kleine huisjes in de diepte. Uit m’n ooghoek zie ik een autowrak in de diepte liggen. Een afdankertje, of een fatale rit? Ik wil er niet over nadenken en zwoeg verder. Omhoog, tegen de heuvel op.

Dan hoor ik het hoge stemmetje van m’n zoontje vanaf het achterzitje: “Is het zwaar, mama?” vraagt hij omdat hij me hoort steunen. “Ja, best wel”, zeg ik. M’n zoontje is duidelijk onder de indruk van de rit. Hij vind het mooi, maar ook spannend. “Is het nog ver?” is z’n volgende vraag. “Dat weet ik niet”, antwoord ik naar waarheid. De weg loopt nog ver door, maar ik denk dat we nu bijna bij de top van de berg zijn. “Moeten we helemaal naar boven?” wil hij weten. “Nee hoor, als we geen zin meer hebben kunnen we omdraaien en weer naar beneden fietsen” antwoord ik. Daarvan is hij even stil. Ik spaar m’n adem en zwoeg verder tegen de heuvel op. Het uitzicht is adembenemend, maar helaas de steile helling ook. Toch zijn we al een heel eind gevorderd, ik schat dat we de helling voor zo’n 80% hebben bedwongen. Lees het hele artikel

De naakte waarheid over keizer KPN

M’n zoontje ligt ademloos te luisteren naar het sprookje dat ik hem voorlees. Het gaat over een machtige keizer, die de realiteit uit het oog verliest. Daardoor wordt hij de prooi van bedriegers, die zogenaamde kostbare kleren voor hem maken “die alleen een oprecht wijs mens ziet”. De machtige keizer durft niet toe te geven dat hij niets ziet, met als gevolg dat hij naakt over straat gaat en voor z’n hele volk voor schut staat.

Zoals veel sprookjes bevat ook deze een kern van waarheid. Te vaak worden machtige heersers immers blind voor de realiteit, zien ze niet meer hoe de echte wereld werkt. Helaas overkomt dit niet alleen sprookjeskeizers, maar ook grote bedrijven. Als ik het verhaal van de machtige keizer lees, gaan m’n gedachten naar KPN.

KPN is de domme keizer

Het grote bedrijf gaat steeds meer lijken op de machtige maar domme keizer. De winst van de ooit machtige telecomprovider komt onder druk. Door nieuwe diensten, zoals Ping en What’s App, kunnen klanten vrijwel gratis berichten aan elkaar versturen, waardoor dure belminuten of sms-jes minder worden verkocht. Het bedrijf gaat een deel van z’n omzet en macht verliezen. Helaas reageert het nu als een domme keizer. Lees het hele artikel

Ben jij een werkzoeker of een werkmaker?

Lui lig ik op de camping in de warme middagzon te dromen. We staan al een paar dagen op dezelfde plek. Het begint te voelen als een klein dorpje met vaste routines en bekende gezichten. Langzaam begint me iets op te vallen.

Op de camping heb je veel verschillende mensen, maar toch lijken ze veel op elkaar. Zo heb je de vertierzoekers. Ze zoeken naar vermaak en melden zich massaal voor het animatieprogramma en doen mee met de bingo. Allemaal activiteiten die anderen voor ze hebben bedacht. Het geeft ze richting en structuur. Ze gedijen op deze camping met veel vermaak, maar een trekkersplek in de bergen vinden ze saai.

Aan de andere kant zijn er de vertiermakers. Ze hebben weinig nodig en verzinnen zelf spelletjes. Een balletje, fiets of wandelschoenen zijn genoeg voor een vakantie lang vermaak. Ze genieten van het gebrek aan structuur, van niets moeten, alles kunnen en mogen. Ze zijn eindeloos in de weer met niks, ze creeeren en bouwen zo hun eigen vakantie.

Eigenlijk lijkt de vakantie-invulling veel op hoe mensen hun werk doen. Aan de ene kant de werkzoekers, die een baan hebben met richting en structuur. Zij willen graag werken binnen een duidelijk programma, met heldere taken. Dingen die niet bij je afgesproken werk horen laat je liggen als werkzoeker. Aan de andere kant zijn er de werkmakers. Zij hebben weinig nodig, maar zien overal kansen. Ze volgen niet alleen richtlijnen, maar tekenen vooral zelf de lijnen van hun eigen werk. Zo bouwen ze hun eigen baan, zorgen ze voor meerwaarde voor hun bedrijf en hun klant.

Beide manieren van kamperen, en werken, zijn natuurlijk prima. Het is net wat je zelf aanspreekt. Maar er is wel een belangrijk verschil in waarde van je werk en dus in je salaris. Ben je een werkzoeker, dan maakt een ander je baan, bepaalt een ander wat je moet doen en bepaalt een ander je salaris. Een ander bepaalt of je werk nog de moeite waard is, of je baan blijft bestaan. Ben je een werkmaker, dan zoek je zelf naar je meerwaarde. Je vult steeds meer zelf in wat je werk is en pakt juist de zaken op die anderen laten liggen maar die wel belangrijk zijn. Zo maak je jezelf onmisbaar en van grote waarde. Voor je klanten en je organisatie.

Denk niet dat werkmakers alleen bestaan als zelfstandig ondernemers. Juist grote organisaties hebben de werkmakers hard nodig, de mensen die zelf op zoek gaan naar waarde. Die belangrijke dingen doen voor hun klant. Juist in grote organisaties zijn zij de smeerolie die de boel op gang houdt, zijn ze onmisbaar.

Vraag jezelf eens tijdens een luie middag af hoe het met jou zit. Ben je vertierzoeker of vertiermaker? En hoe ga je om met je werk en het maken van je eigen baan? Vult een ander in wat jij moet doen, of maak je zelf werk en je waarde? Hoe actief teken jij je eigen baan?

Bouwen met je klant

Het was op een zaterdagochtend, al meer dan tien jaar geleden, dat m’n oog plots iets bijzonders zag in de zaterdagkrant. Een advertentie, maar dan een bijzondere. Het was een vacature voor mijn droombaan. De baan waar ik lyrisch van werd toen ik tien jaar oud was: ontwerper bij LEGO!

Inmiddels is mijn droombaan niet meer wat hij was. De aantrekkingskracht verdwijnt. Want ontwerpers van LEGO-dozen? Daar zijn er steeds minder van nodig. Met mooie online tools kun je tegenwoordig zelf een ontwerp van LEGO maken en de bijbehorende steentjes bestellen. Sterker nog: als jij een mooie doos verzint, kunnen anderen die ook bestellen. Een bijzondere droombaan, waar LEGO tien jaar geleden nog vacatures voor had, wordt nu door de klanten van LEGO ingevuld.

Het is een schoolvoorbeeld van cocreatie, dat bij steeds meer organisaties speelt. Consumenten stemmen op de smaak van de vla, of leveren actuele informatie aan om routeplanners up to date te houden. Ze maken de actueelste foto’s bij het nieuws, of adviseren elkaar bij het plannen en boeken van een buitenlandse reis. Allemaal klussen waar tien jaar geleden nog professionals voor nodig waren, maar die klanten inmiddels gewoon zelf doen.

Ook voor jouw organisatie (en jouw baan) is die ontwikkeling belangrijk. Je kunt het je vast niet voorstellen (net zoals de ontwerpers van LEGO, persfotografen of reisbureau’s zich dat konden voorstellen), maar waarom zou jouw baan in de toekomst niet door je klanten zelf worden gedaan? Wacht niet af tot het je overkomt, maar vraag je nu al af: hoe kun jij je klanten gan helpen om jouw baan over te nemen? Welke mooie tools heeft jouw klant nodig om z’n kennis te delen met anderen? Om andere klanten te adviseren en te helpen?

Richt je niet op het vasthouden en verdedigen van je huidige werk, maar kijk vooruit. Hoe kan jouw klant je werk overnemen? Weet je dat te realiseren, dan heb je de eerste belangrijke stap gezet naar cocreatie, naar intensieve samenwerking met je klant. De relatie met je klant verandert van afnemer naar meebouwer. Hij wordt je maatje, waarmee je samen bouwt. Zoals je vroeger met een vriendje samen LEGO bouwde. Durf jij het aan? Hoe ga jij je baan met je klanten delen?

Over ondernemers en het afpakken van banen

Op televisie hoor ik een verhit debat tussen politici. Het gaat over buitenlanders die ‘onze’ banen inpikken. Ik vind het een hoog onderbuik-gehalte hebben en begin te peinzen. Wat is eigenlijk ‘een baan’?

Ik denk aan de turkse supermarkt om de hoek. Dat is een baan die dertig jaar geleden niet bestond. Er waren toen domweg geen turkse supermarkten. Geen grote platte broden, geen grootverpakkingen met dadels of noten. Geen supermarktje dat ’s avonds om elf uur nog open was als je frisdrank op was. Zijn dat dan ‘onze banen’ die zijn ingepikt? Welnee! Het zijn nieuwe banen die zijn gecreëerd door hardwerkende mensen die wat bijdragen aan onze samenleving. Lees het hele artikel