Business coach tips – Voor ZZP en ondernemer

De andere kant van de heuvel

Langzaam draaien m’n pedalen in het rond. Ik voel de brandende zon in m’n rug prikken en zie de weg voor me omhoog lopen. Steeds verder omhoog. Aan m’n rechterhand zie ik de vallei, met kleine huisjes in de diepte. Uit m’n ooghoek zie ik een autowrak in de diepte liggen. Een afdankertje, of een fatale rit? Ik wil er niet over nadenken en zwoeg verder. Omhoog, tegen de heuvel op.

Dan hoor ik het hoge stemmetje van m’n zoontje vanaf het achterzitje: “Is het zwaar, mama?” vraagt hij omdat hij me hoort steunen. “Ja, best wel”, zeg ik. M’n zoontje is duidelijk onder de indruk van de rit. Hij vind het mooi, maar ook spannend. “Is het nog ver?” is z’n volgende vraag. “Dat weet ik niet”, antwoord ik naar waarheid. De weg loopt nog ver door, maar ik denk dat we nu bijna bij de top van de berg zijn. “Moeten we helemaal naar boven?” wil hij weten. “Nee hoor, als we geen zin meer hebben kunnen we omdraaien en weer naar beneden fietsen” antwoord ik. Daarvan is hij even stil. Ik spaar m’n adem en zwoeg verder tegen de heuvel op. Het uitzicht is adembenemend, maar helaas de steile helling ook. Toch zijn we al een heel eind gevorderd, ik schat dat we de helling voor zo’n 80% hebben bedwongen. Lees het hele artikel

De naakte waarheid over keizer KPN

M’n zoontje ligt ademloos te luisteren naar het sprookje dat ik hem voorlees. Het gaat over een machtige keizer, die de realiteit uit het oog verliest. Daardoor wordt hij de prooi van bedriegers, die zogenaamde kostbare kleren voor hem maken “die alleen een oprecht wijs mens ziet”. De machtige keizer durft niet toe te geven dat hij niets ziet, met als gevolg dat hij naakt over straat gaat en voor z’n hele volk voor schut staat.

Zoals veel sprookjes bevat ook deze een kern van waarheid. Te vaak worden machtige heersers immers blind voor de realiteit, zien ze niet meer hoe de echte wereld werkt. Helaas overkomt dit niet alleen sprookjeskeizers, maar ook grote bedrijven. Als ik het verhaal van de machtige keizer lees, gaan m’n gedachten naar KPN.

KPN is de domme keizer

Het grote bedrijf gaat steeds meer lijken op de machtige maar domme keizer. De winst van de ooit machtige telecomprovider komt onder druk. Door nieuwe diensten, zoals Ping en What’s App, kunnen klanten vrijwel gratis berichten aan elkaar versturen, waardoor dure belminuten of sms-jes minder worden verkocht. Het bedrijf gaat een deel van z’n omzet en macht verliezen. Helaas reageert het nu als een domme keizer. Lees het hele artikel

Ben jij een werkzoeker of een werkmaker?

Lui lig ik op de camping in de warme middagzon te dromen. We staan al een paar dagen op dezelfde plek. Het begint te voelen als een klein dorpje met vaste routines en bekende gezichten. Langzaam begint me iets op te vallen.

Op de camping heb je veel verschillende mensen, maar toch lijken ze veel op elkaar. Zo heb je de vertierzoekers. Ze zoeken naar vermaak en melden zich massaal voor het animatieprogramma en doen mee met de bingo. Allemaal activiteiten die anderen voor ze hebben bedacht. Het geeft ze richting en structuur. Ze gedijen op deze camping met veel vermaak, maar een trekkersplek in de bergen vinden ze saai.

Aan de andere kant zijn er de vertiermakers. Ze hebben weinig nodig en verzinnen zelf spelletjes. Een balletje, fiets of wandelschoenen zijn genoeg voor een vakantie lang vermaak. Ze genieten van het gebrek aan structuur, van niets moeten, alles kunnen en mogen. Ze zijn eindeloos in de weer met niks, ze creeeren en bouwen zo hun eigen vakantie.

Eigenlijk lijkt de vakantie-invulling veel op hoe mensen hun werk doen. Aan de ene kant de werkzoekers, die een baan hebben met richting en structuur. Zij willen graag werken binnen een duidelijk programma, met heldere taken. Dingen die niet bij je afgesproken werk horen laat je liggen als werkzoeker. Aan de andere kant zijn er de werkmakers. Zij hebben weinig nodig, maar zien overal kansen. Ze volgen niet alleen richtlijnen, maar tekenen vooral zelf de lijnen van hun eigen werk. Zo bouwen ze hun eigen baan, zorgen ze voor meerwaarde voor hun bedrijf en hun klant.

Beide manieren van kamperen, en werken, zijn natuurlijk prima. Het is net wat je zelf aanspreekt. Maar er is wel een belangrijk verschil in waarde van je werk en dus in je salaris. Ben je een werkzoeker, dan maakt een ander je baan, bepaalt een ander wat je moet doen en bepaalt een ander je salaris. Een ander bepaalt of je werk nog de moeite waard is, of je baan blijft bestaan. Ben je een werkmaker, dan zoek je zelf naar je meerwaarde. Je vult steeds meer zelf in wat je werk is en pakt juist de zaken op die anderen laten liggen maar die wel belangrijk zijn. Zo maak je jezelf onmisbaar en van grote waarde. Voor je klanten en je organisatie.

Denk niet dat werkmakers alleen bestaan als zelfstandig ondernemers. Juist grote organisaties hebben de werkmakers hard nodig, de mensen die zelf op zoek gaan naar waarde. Die belangrijke dingen doen voor hun klant. Juist in grote organisaties zijn zij de smeerolie die de boel op gang houdt, zijn ze onmisbaar.

Vraag jezelf eens tijdens een luie middag af hoe het met jou zit. Ben je vertierzoeker of vertiermaker? En hoe ga je om met je werk en het maken van je eigen baan? Vult een ander in wat jij moet doen, of maak je zelf werk en je waarde? Hoe actief teken jij je eigen baan?

Bouwen met je klant

Het was op een zaterdagochtend, al meer dan tien jaar geleden, dat m’n oog plots iets bijzonders zag in de zaterdagkrant. Een advertentie, maar dan een bijzondere. Het was een vacature voor mijn droombaan. De baan waar ik lyrisch van werd toen ik tien jaar oud was: ontwerper bij LEGO!

Inmiddels is mijn droombaan niet meer wat hij was. De aantrekkingskracht verdwijnt. Want ontwerpers van LEGO-dozen? Daar zijn er steeds minder van nodig. Met mooie online tools kun je tegenwoordig zelf een ontwerp van LEGO maken en de bijbehorende steentjes bestellen. Sterker nog: als jij een mooie doos verzint, kunnen anderen die ook bestellen. Een bijzondere droombaan, waar LEGO tien jaar geleden nog vacatures voor had, wordt nu door de klanten van LEGO ingevuld.

Het is een schoolvoorbeeld van cocreatie, dat bij steeds meer organisaties speelt. Consumenten stemmen op de smaak van de vla, of leveren actuele informatie aan om routeplanners up to date te houden. Ze maken de actueelste foto’s bij het nieuws, of adviseren elkaar bij het plannen en boeken van een buitenlandse reis. Allemaal klussen waar tien jaar geleden nog professionals voor nodig waren, maar die klanten inmiddels gewoon zelf doen.

Ook voor jouw organisatie (en jouw baan) is die ontwikkeling belangrijk. Je kunt het je vast niet voorstellen (net zoals de ontwerpers van LEGO, persfotografen of reisbureau’s zich dat konden voorstellen), maar waarom zou jouw baan in de toekomst niet door je klanten zelf worden gedaan? Wacht niet af tot het je overkomt, maar vraag je nu al af: hoe kun jij je klanten gan helpen om jouw baan over te nemen? Welke mooie tools heeft jouw klant nodig om z’n kennis te delen met anderen? Om andere klanten te adviseren en te helpen?

Richt je niet op het vasthouden en verdedigen van je huidige werk, maar kijk vooruit. Hoe kan jouw klant je werk overnemen? Weet je dat te realiseren, dan heb je de eerste belangrijke stap gezet naar cocreatie, naar intensieve samenwerking met je klant. De relatie met je klant verandert van afnemer naar meebouwer. Hij wordt je maatje, waarmee je samen bouwt. Zoals je vroeger met een vriendje samen LEGO bouwde. Durf jij het aan? Hoe ga jij je baan met je klanten delen?

Over ondernemers en het afpakken van banen

Op televisie hoor ik een verhit debat tussen politici. Het gaat over buitenlanders die ‘onze’ banen inpikken. Ik vind het een hoog onderbuik-gehalte hebben en begin te peinzen. Wat is eigenlijk ‘een baan’?

Ik denk aan de turkse supermarkt om de hoek. Dat is een baan die dertig jaar geleden niet bestond. Er waren toen domweg geen turkse supermarkten. Geen grote platte broden, geen grootverpakkingen met dadels of noten. Geen supermarktje dat ’s avonds om elf uur nog open was als je frisdrank op was. Zijn dat dan ‘onze banen’ die zijn ingepikt? Welnee! Het zijn nieuwe banen die zijn gecreëerd door hardwerkende mensen die wat bijdragen aan onze samenleving. Lees het hele artikel

Altijd het goede moment

Terwijl de heuvels aan me voorbij glijden op de Franse snelweg staar ik dromerig uit het raam. Vanmiddag zijn we op de camping en morgen kunnen we lekker naar het zwembad. Dan heb ik tijd om weer een column voor m’n blog te schrijven. De afgelopen dagen is het er weinig van gekomen, maar morgen komt alles goed. Dan komt het juiste moment.

Dan schrik ik op. Waarom stel ik het schrijven eigenlijk uit? Ik zit nog uren stil in de auto, ik kan ook nu beginnen!

Wachten op ‘het goede moment’ is een gevaarlijke variant van uitstelgedrag. Je neemt jezelf voor dat je het echt gaat doen. Heus. Ooit. Alleen nu nog even niet. Je kunt rationeel beredeneren waarom het nu net even niet handig is. Maar onder die slimme logica schuilt iets heel anders. Daaronder zit de rauwe emotie, de angst, je uitstelgedrag. Die angst bestuurt wat je doet. Of niet doet. Nu nog even niet. Maar morgen wel.

Toch zijn die angst, en daarmee je uitstelgedrag, eenvoudig te overwinnen. Dit geweldige en soms bijna onverslaanbare monster heeft namelijk een zwakke plek. Een manier waarmee je hem direct verslaat.

Je verslaat je uitstelgedrag door niet langer weg te lopen. Door niet te vluchten voor je angst. Doe het tegenovergestelde: sta stil. Draai je om. Kijk je uitstelgedrag recht in de ogen. Op dat moment verschrompelt de grote draak die het uitstelmonster was tot een nietige hagedis. Na nog een blik schrikt hij zo van je, dat hij haastig wegglipt tussen de keien van jouw onverschrokkenheid. Er is geen monster meer.

Wat dan rest is alleen je eigen angst. Want beginnen is spannend. Het is altijd weer eng. Zou ik het wel kunnen. Zo’n echt sterke column schrijven? Lachen m’n lezers me niet uit? Die angst is er altijd, het is de beginnersangst van mensen die aan iets belangrijks beginnen. Het is een angst die nooit zal verdwijnen. Hoe lang je ook wacht op het goede moment.

Wil je echt wat betekenen? Wil je dingen doen die er echt toe doen? Wil je je blijven ontwikkelen? Dan wordt deze angst een vaste partner op je levenspad. Hij is er altijd, wandelt stilletjes met je mee. Maar hij is geen reden om tot morgen uit te stellen wat je vandaag al kunt doen. Want ook morgen is hij weer present.

Wacht daarom niet op het goede moment. Besef dat het goede moment altijd vlakbij is: het is nu! Voordat je het weet heb je dan gedaan wat je moet doen en is die leuke column al geschreven.